Μισογυνικά σχόλια στον δημόσιο διάλογο: Όταν η προσωπική ζωή γίνεται «κριτήριο» πολιτικής επάρκειας

Διαβάζοντας σχετική ανάρτηση (πριν από 4 ημέρες) του βουλευτή Ν.Πέλλας κ.Σταμενίτη μας έκαναν εντύπωση ορισμένα σχόλια. Ουδόλως έχουμε ασχοληθεί με δελτία τύπου βουλευτών ωστόσο τα σχόλια αυτά μας έδωσαν αφορμή για το όλο ζήτημα. Πραγματικά μας λυπεί το γεγονός! Σημειώνουμε για άλλη μια φορά πως ως ιστολόγιο καμία σχέση δεν έχουμε με κόμματα.

Αφορμή για νέα συζήτηση σχετικά με τον σεξισμό και τα έμφυλα στερεότυπα στην πολιτική αποτέλεσαν σχόλια που διατυπώθηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με αφορμή επίσκεψη κυβερνητικού κλιμακίου στην Πέλλα και τη συμμετοχή της Υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας.

Σε ανάρτηση που σχολίαζε τις πολιτικές για το δημογραφικό και την οικογένεια, χρήστης έγραψε μεταξύ άλλων ότι μια γυναίκα πολιτικός «δεν μπορεί να λύσει τα προβλήματα της οικογένειας επειδή δεν έχει οικογένεια», ενώ χαρακτήρισε την υπουργό «ανύπαρκτη» και ακατάλληλη για το συγκεκριμένο χαρτοφυλάκιο λόγω της προσωπικής της κατάστασης.

Η κριτική και τα όρια του δημόσιου διαλόγου

Σε μια δημοκρατία, η κριτική προς τα δημόσια πρόσωπα είναι θεμιτή και αναγκαία. Οι πολίτες έχουν δικαίωμα να αξιολογούν τις πολιτικές, τις αποφάσεις και την αποτελεσματικότητα ενός υπουργού ή μιας κυβέρνησης.

Ωστόσο, όταν η κριτική μετατοπίζεται από το έργο ενός πολιτικού στην οικογενειακή του κατάσταση, στο φύλο του ή σε προσωπικές επιλογές της ζωής του, τότε εγείρονται ζητήματα διακρίσεων και αναπαραγωγής στερεοτύπων.

Η άποψη ότι μια γυναίκα δεν μπορεί να ασκήσει αποτελεσματικά πολιτική για την οικογένεια επειδή δεν είναι μητέρα ή δεν έχει οικογένεια βασίζεται σε μια προϋπόθεση που δεν εφαρμόζεται με τον ίδιο τρόπο στους άνδρες πολιτικούς. Αντίστοιχα, σπάνια αμφισβητείται η ικανότητα ενός άνδρα να διαχειριστεί θέματα παιδείας χωρίς να είναι εκπαιδευτικός ή θέματα υγείας χωρίς να είναι γιατρός.

Τα έμφυλα στερεότυπα στην πολιτική

Ερευνητές και οργανώσεις που ασχολούνται με την ισότητα των φύλων έχουν επισημάνει ότι οι γυναίκες στην πολιτική συχνά κρίνονται όχι μόνο για το έργο τους αλλά και για την προσωπική τους ζωή, την οικογενειακή τους κατάσταση, την εμφάνιση ή τις επιλογές τους. Αυτού του είδους οι αναφορές μπορούν να λειτουργήσουν αποτρεπτικά για τη συμμετοχή των γυναικών στη δημόσια ζωή και να ενισχύσουν παρωχημένες αντιλήψεις σχετικά με τους κοινωνικούς τους ρόλους.

Η σύνδεση της πολιτικής επάρκειας μιας γυναίκας αποκλειστικά με τη μητρότητα ή τον γάμο υπονοεί ότι η αξία και η γνώση της εξαρτώνται από προσωπικές εμπειρίες και όχι από την επαγγελματική της κατάρτιση, τις πολιτικές της θέσεις ή την αποτελεσματικότητα του έργου της.

Η ουσία της πολιτικής αντιπαράθεσης

Ο δημόσιος διάλογος γίνεται πιο ουσιαστικός όταν επικεντρώνεται στις πολιτικές που εφαρμόζονται, στα αποτελέσματα που παράγονται και στις λύσεις που προτείνονται για τα προβλήματα της κοινωνίας. Ζητήματα όπως το δημογραφικό, η κοινωνική συνοχή και η πρόνοια μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης, χωρίς να μετατρέπονται σε προσωπικές επιθέσεις που αναπαράγουν στερεότυπα ή διακρίσεις.

Η διαφωνία με έναν πολιτικό είναι απολύτως θεμιτή. Η αμφισβήτηση όμως της ικανότητάς του με βάση το φύλο ή την οικογενειακή του κατάσταση μετατοπίζει τη συζήτηση από την πολιτική ουσία σε προσωπικά χαρακτηριστικά που δεν αποτελούν αντικειμενικό κριτήριο αξιολόγησης.